Molestowanie seksualne w świetle kodeksu pracy to forma dyskryminacji.
Na takie zachowanie mogą się składać fizyczne, werbalne lub pozawerbalne elementy. Te właśnie zachowania tworzą molestowanie seksualne.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 7 listopada 2018 r. o sygnaturze II PK 229/17, molestowanie seksualne może:
Forma słowna (elementy werbalne):
- Komentarze odnoszące się do sfery seksualnej
- Uwagi o podłożu seksualnym
- Sprośne żarty i aluzje
- Obraźliwe komentowanie wyglądu lub ubioru
Zachowanie o podłożu seksualnym:
- Obraźliwe flirtowanie
- Czynienie propozycji, domaganie się korzyści seksualnych
- Wywołujące presję o charakterze seksualnym
- Czynienie sugestywnych uwag
- Szantaż seksualny
Forma pozawerbalna (bez kontaktu fizycznego):
- Pokazywanie obrazów o podtekście seksualnym
- Eksponowanie przedmiotów o tematyce seksualnej
- Sugestywne spojrzenia
- Obsceniczne gesty
W pracy spędzamy bardzo dużo czasu, nic więc dziwnego, że zawieramy bliższe znajomości i przyjaźnie ze współpracownikami. Czasem może zdarzyć się nawet, że w serce pracownika czy pracownicy trafi strzała amora skierowana ze strony koleżanki lub kolegi z pracy.
Mimo że relacje w pracy często zamieniają się w poważne związki, a także małżeństwa, związek nawiązany w miejscu pracy może mieć też swoje negatywne konsekwencje. Między zranionymi uczuciami a zarzutem o molestowanie seksualne granica jest bardzo cienka.
✅ Aprobowany flirt/romans
- Wyrażona zgoda na zachowania
- Wzajemność i odpowiedź
- Radość z kontaktu
- Budowanie bliskiej relacji
- Brak poczucia naruszenia godności
❌ Molestowanie seksualne
- Działania niepożądane
- Naruszenie godności
- Brak radości z kontaktu
- Osłabienie poczucia własnej wartości
- Atmosfera zastraszenia
Osoba, doświadczająca działań o podłożu seksualnym powinna przede wszystkim sprzeciwić się im. Sąd Najwyższy nie wskazuje na konkretną formę sprzeciwu - brak zgody może być wyrażony w dowolnej formie.
Sposoby wyrażenia sprzeciwu:
Reakcja ustna - bezpośrednia
Należy powiedzieć o tym sprawcy, w sposób jasny i odnoszący się do swoich potrzeb:
Reakcja przy świadkach
Jeśli komentarze pojawiają się w towarzystwie innych pracowników, należy także zareagować wobec świadków.
Sprzeciw pisemny
Sprzeciw może mieć także formę pisemną, zwłaszcza mailową lub SMS-ową - wówczas stanowi ważny dowód w ewentualnym postępowaniu wyjaśniającym lub później sądowym.
Często pracownicy i pracownice obawiają się, że wyrażenie sprzeciwu zostanie odebrane w środowisku pracy jako przesada, „robienie z igły widły", czy nadwrażliwość. Nie należy kierować się takim myśleniem!
⚠️ Dlaczego trzeba reagować:
Brak sprzeciwu nakręca spiralę przemocy seksualnej i może być interpretowany jako zgoda na takie zachowania.
✅ Korzyści ze sprzeciwu:
Złożenie sprzeciwu działa na naszą korzyść w ewentualnym postępowaniu dowodowym.
Złożenie sprzeciwu
Pierwszym krokiem jest złożenie sprzeciwu wobec niepożądanych działań (jak opisano w poprzednim punkcie).
Oficjalna skarga
Jeśli sprzeciw nie przyniesie poprawy, wówczas należy złożyć oficjalną skargę zgodnie z obowiązującą w firmie polityką antydyskryminacyjną.
Obowiązki pracodawcy
Pracodawca powinien przeciwdziałać dyskryminacji w szeroki sposób poprzez:
- Dbałość o szkolenia
- Wdrożenie polityk antydyskryminacyjnych
- Prawidłową komunikację
- Niezwłoczne reagowanie na skargi
✅ Prawna ochrona obejmuje:
- Ochronę przed zwolnieniem
- Zakaz pogorszenia warunków pracy
- Ochronę przed dyskryminacją
- Ochronę przed zemstą ze strony pracodawcy
❌ Zabronione działania pracodawcy:
- Rozwiązanie umowy w związku ze skargą
- Pogorszenie warunków zatrudnienia
- Tworzenie wrogiej atmosfery
- Jakiekolwiek negatywne konsekwencje
