Mobbing kojarzy Ci się tylko z pracą? Skojarzenie jest słuszne, ale historia tego pojęcia może Cię zaskoczyć. Początki mobbingu w prawie pracy sięgają daleko wstecz. Pojęcie mobbing nie jest pojęciem nowym, choć w prawie pracy występuje od stosunkowo niedawna.
Gęsi kanadyjskie atakują lisa, czyli o mobbingu wśród zwierząt
Mobbing w pracy poprzedzony mobbingiem w szkole
Zanim jednak mobbing jako pojęcie na stałe zagościło w prawie pracy, po drodze zostało użyte ponownie, ale … w odniesieniu do relacji dzieci w szkołach.
Peter Paul Heinemann - 1972 rok
Pierwsza książka o mobbingu (lub zamiennie używanym – bullyingu) w szkole autorstwa szwedzkiego lekarza Petera Paula Heinemanna powstała w 1972 r.
Heinz Leymann - pionier badań nad mobbingiem w pracy
Przełom w latach 80. XX wieku
Mobbingiem w świecie pracy zainteresował się w latach 80. XX wieku niemiecki psycholog i lekarz pracujący w Szwecji - Heinz Leymann. Rozpoczął badania w tym zakresie, po wcześniejszej obserwacji licznych negatywnych zachowań w środowisku pracy.
Do dziś Szwecja jest liderem w przeciwdziałaniu mobbingowi, a pojęcie mobbing pojawiło się pierwszy raz w świetle prawa właśnie w szwedzkim prawie pracy, bo już w 1994 roku w ustawie dotyczącej wiktymizacji w pracy.
Definicja mobbingu według Leymanna
Charakterystyka mobbingu w pracy
"Leymann stwierdził, że mobbing w pracy to wrogi, nieetyczny sposób komunikacji, który jest systematycznie kierowany przez jedną lub kilka osób wobec jednej osoby."
Częstotliwość:
Codziennie lub prawie codziennie
Czas trwania:
Minimum 6 miesięcy
Skutki mobbingu według Leymanna
Ze względu na czas trwania i częstotliwość występowania wrogich zachowań mobbing powoduje cierpienie psychiczne, psychosomatyczne i ma wydźwięk społeczny.
45 kryteriów Leymanna
5 grup charakterystycznych zachowań
Leymann wyróżnił 45 cech charakterystycznych dla mobbingu, podzielonych na 5 grup, znanych dziś jako kryteria Leymanna:
Działania zaburzające możliwość komunikowania się
- Stałe przerywanie wypowiedzi
- Ograniczanie możliwości wypowiadania się
- Nękanie przez telefon
Działania zaburzające stosunki społeczne
- Unikanie rozmów
- Traktowanie jak powietrze
- Izolowanie od grupy
Działania mające na celu zaburzenie społecznego odbioru osoby
- Mówienie źle o danej osobie za jej plecami
- Rozsiewanie plotek
- Podejmowanie prób ośmieszenia
- Sugerowanie choroby psychicznej
Działania mające wpływ na jakość sytuacji życiowej i zawodowej
- Zlecanie zbyt wielu zadań do wykonania
- Zlecanie zbyt małej liczby zadań
- Zlecanie prac bezsensownych
- Zlecanie wykonywania zadań obraźliwych
Działania mające szkodliwy wpływ na zdrowie
- Zmuszanie do wykonania prac szkodliwych dla zdrowia
- Znęcanie się psychiczne i fizyczne
- Grożenie przemocą fizyczną
Mobbing - zjawisko wielowymiarowe
Mobbing to nie tylko negatywne działania, które swoje odzwierciedlenie znajdują na płaszczyźnie prawnej.
To także, a może i przede wszystkim wrogie zachowania silnie wpływające na psychikę osoby wobec której zachowania te są skierowane.
Podejście interdyscyplinarne
W cyklu „Czym jest mobbing i jak go rozpoznać?" przedstawię obie strony tego zjawiska, zgodnie z zasadą, którą wyznaję, że prawo pracy można w pełni poznać i zrozumieć, tylko przy uwzględnieniu czynników psychologicznych.
💡 Mobbing jest tego najlepszym przykładem.
W następnym artykule opowiem o mobbingu i jego definicji na gruncie polskiego prawa pracy.
Historia pojęcia mobbing - chronologia
Konrad Lorenz
Pierwsze użycie pojęcia "mobbing" w etologii - ataki gęsi na lisa
Peter Paul Heinemann
Pierwsza książka o mobbingu/bullyingu w szkołach
Heinz Leymann
Rozpoczęcie badań nad mobbingiem w miejscu pracy, 45 kryteriów
Szwedzkie prawo pracy
Pierwsze regulacje prawne dotyczące mobbingu - ustawa o wiktymizacji w pracy
Chcesz pogłębić wiedzę o mobbingu?
Oferuję kompleksowe szkolenia z zakresu rozpoznawania mobbingu, jego historii oraz skutecznych metod przeciwdziałania w organizacji.




