Na pracodawcy spoczywa wiele obowiązków w związku z zapewnieniem pracownikom bezpiecznych psychologicznie warunków pracy, dobrej atmosfery i wspierania budowania prawidłowych relacji w pracy.
Kodeks pracy stanowi w art. 94³ § 2, że pracodawca jest obowiązany przeciwdziałać mobbingowi, a art. 94 pkt 2b dotyczy z kolei obowiązku przeciwdziałania dyskryminacji. W przepisach nie znajdziemy jednak doprecyzowania, w jaki sposób pracodawca powinien to czynić.
Bardzo często firmy decydują się na wdrożenie polityk dotyczących przeciwdziałania działaniom niepożądanym, co stało się już powszechną praktyką. Istotne jest jednak to, by pracodawca realnie przeciwdziałał działaniom niepożądanym, a postanowienia polityk nie pozostały jedynie na papierze.
Wyrok Sądu Najwyższego z 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt I PK 35/11
"Pracodawca nie odpowiada z tytułu mobbingu wówczas, gdy udowodni, że dochował należytej staranności przeciwdziałając mobbingowi. Pracodawca powinien przeciwdziałać mobbingowi w szczególności szkoląc pracowników - informując o niebezpieczeństwie i konsekwencjach mobbingu czy stosując procedury, które umożliwią wykrycie i zakończenie tego zjawiska np. stosowanie anonimowych ankiet. Dobór właściwych środków uzależniony pozostaje oczywiście od konkretnego pracodawcy, jak na przykład rodzaju środowiska pracy, charakteru i ilości interakcji między pracownikami, grożących wystąpieniem tego negatywnego zjawiska, wpływem rodzaju wykonywanej pracy."
Jeżeli więc pracodawca realnie przeciwdziała mobbingowi, może wpłynąć to na zakres jego odpowiedzialności, którą ponosi w przypadkach wystąpienia mobbingu.
Jednak najważniejszą kwestią pozostaje zaufanie pracowników do działań pracodawcy, a tym samym polityk i dokumentów, które wdrażane są w organizacji, w celu zapewnienia bezpieczeństwa psychologicznego pracowników.
Coraz częściej organizacje decydują się na powoływanie w organizacjach Osób Zaufania. Staje się to szczególnie ważne w obliczu nadchodzących zmian w prawie pracy w zakresie mobbingu i dyskryminacji.
Kim jest Osoba Zaufania?
Osoba Zaufania pełni w organizacji szczególną rolę. Jest to osoba, która powinna być wybrana przez pracowników, z jednoczesną aprobatą pracodawcy.
Zakres jej zadań zależy od potrzeb danej organizacji, jednak najczęściej obejmuje:
Typowe zadania Osoby Zaufania:
- Wsparcie w bieżącej komunikacji między pracownikami a pracodawcą
- Pomoc w rozwiązywaniu konfliktów między pracownikami
- Członkostwo w komisji wyjaśniającej sprawy mobbingu i dyskryminacji
- Prowadzenie mediacji ze zwaśnionymi pracownikami
Jakie są korzyści z powołania Osoby Zaufania?
Powołanie Osoby Zaufania niesie za sobą szereg korzyści dla organizacji i pracowników.
Kluczowe korzyści:
- Pracownicy nie są bezradni
W przypadku, gdy będą świadkami lub uczestnikami działań niepożądanych w firmie, mają zaufaną osobę, do której mogą zwrócić się z prośbą o pomoc.
- Obniżenie ryzyka formalnych zgłoszeń
Wsparcie Osoby Zaufania może znacznie obniżyć ryzyko wystąpienia zgłoszeń dotyczących mobbingu i dyskryminacji, co warunkuje konieczność powołania komisji wyjaśniających.
- Zapobieganie eskalacji konfliktów
Wiele zgłoszeń w zakresie mobbingu i dyskryminacji wynika z nierozwiązanych konfliktów, które eskalują. Osoba Zaufania może wspierać pracowników na wczesnym etapie konfliktu.
W związku z tym, Osoba Zaufania pełni niezwykle ważną funkcję w firmie, która powinna zostać powołana, jeśli pracodawca realnie chce przeciwdziałać mobbingowi i dyskryminacji.
Jakie kompetencje powinna mieć Osoba Zaufania?
Powołanie Osoby Zaufania wiąże się z koniecznością nabycia przez nią szeregu umiejętności, które będą przydatne w codziennym wspieraniu pracowników.
Kluczowe kompetencje Osoby Zaufania:
- Umiejętność prowadzenia trudnych rozmów, z poszanowaniem potrzeb zwaśnionych stron
- Znajomość dynamiki przebiegu konfliktu
- Umiejętność prowadzenia mediacji
- Znajomość sposobu postępowania w przypadku zgłoszeń dotyczących mobbingu i dyskryminacji
- Umiejętność współpracy między pracownikami a pracodawcą w trudnych sytuacjach
To pracodawca powinien dostarczyć wszystkich niezbędnych umiejętności Osobie Zaufania do pełnienia swojej roli poprzez odpowiednie szkolenia.
Podsumowanie
Osoba Zaufania to kluczowy element skutecznego systemu przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji w organizacji. Jej powołanie świadczy o realnym zaangażowaniu pracodawcy w budowanie bezpiecznego psychologicznie miejsca pracy i może znacząco wpłynąć na poprawę atmosfery oraz zmniejszenie liczby formalnych zgłoszeń.
